رفتن به محتوای اصلی

سؤالات متداول · ۳۵ پرسش

محصولات فیبر نوری

در این موضوع: فیبر نوری، تک‌مود و چندمود، ماژول SFP، مدیا کانورتر، کانکتور LC و SC، پچ‌کورد و پیگتیل، جوش فیوژن، ODF، تضعیف و بودجهٔ توان لینک، OTDR

پرسش‌ها و پاسخ‌ها

۳۵ پرسش
تفاوت فیبر سینگل‌مود و مالتی‌مود چیست و برای پروژهٔ من کدام بهتر است؟

فیبر سینگل‌مود (OS2، مطابق ITU-T G.652.D) هستهٔ ۹ میکرومتری دارد، با نور لیزر ۱۳۱۰ یا ۱۵۵۰ nm کار می‌کند و لینک‌های ۱۰ کیلومتر و بیشتر را پوشش می‌دهد. فیبر مالتی‌مود (OM1 تا OM5) هستهٔ ۵۰ یا ۶۲٫۵ میکرومتری دارد و معمولاً با نور ۸۵۰ nm فقط تا چند صد متر جواب می‌دهد (مثلاً تا ۵۵۰ متر برای ۱ گیگابیت و ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر برای ۱۰ گیگابیت روی OM3 و OM4). برای پروژهٔ جدید، مسیر بین ساختمان‌ها یا هر مسیر بالای ۳۰۰ متر، سینگل‌مود انتخاب درستی است؛ مالتی‌مود وقتی منطقی است که مسیر کوتاه و داخل یک ساختمان یا اتاق سرور باشد و زیرساخت مالتی‌مود از قبل وجود داشته باشد.

چطور از روی کابل بفهمم فیبر سینگل‌مود است یا مالتی‌مود؟

اول روی روکش کابل را بخوانید: عباراتی مثل «۹/۱۲۵» یا «OS2» یعنی سینگل‌مود و «۵۰/۱۲۵»، «۶۲٫۵/۱۲۵» یا «OM3» یعنی مالتی‌مود. در استاندارد رنگ‌بندی، پچ‌کورد سینگل‌مود معمولاً زرد است، OM1 و OM2 نارنجی، OM3 و OM4 آبی‌آسمانی (OM4 گاهی بنفش) و OM5 سبز لیموئی. رنگ فقط یک قرارداد است و تضمین نیست، پس اگر چاپ روی کابل یا مشخصات خرید در دسترس نیست، با دستگاه تست یا شرکت سازنده مطمئن شوید و هرگز حدس نزنید.

OM1، OM2، OM3، OM4 و OM5 چه تفاوتی دارند؟

OM1 هستهٔ ۶۲٫۵ میکرومتر و بقیه هستهٔ ۵۰ میکرومتر دارند؛ تفاوت اصلی در پهنای باند مودال است که با MHz·km بیان می‌شود. حداقل مقدار استاندارد در ۸۵۰ nm برای OM1 برابر ۲۰۰، OM2 برابر ۵۰۰، OM3 برابر ۲۰۰۰ (مؤثر) و OM4 برابر ۴۷۰۰ است. OM5 در ۸۵۰ nm همان ۴۷۰۰ را دارد و برای چند طول‌موج نزدیک (تا حدود ۹۵۳ nm) هم مشخص شده تا با ماژول‌های SWDM ظرفیت هر فیبر بیشتر شود. برای ۱۰ گیگابیت به بالا OM3 حداقل و OM4 توصیه‌شده است؛ OM1 و OM2 فقط برای نگهداری شبکه‌های قدیمی مناسب‌اند.

طول‌موج‌های ۸۵۰، ۱۳۰۰، ۱۳۱۰ و ۱۵۵۰ نانومتر هر کدام کجا استفاده می‌شوند؟

۸۵۰ nm و ۱۳۰۰ nm طول‌موج‌های فیبر مالتی‌مود هستند: ۸۵۰ nm در ماژول‌های ارزان SX و SR و ۱۳۰۰ nm (حدود ۱۳۱۰) در استاندارد قدیمی‌تر 100BASE-FX. ۱۳۱۰ nm و ۱۵۵۰ nm طول‌موج‌های سینگل‌مودند: ۱۳۱۰ nm برای لینک‌های تا ۱۰ کیلومتر (LX، LR) و ۱۵۵۰ nm برای لینک‌های بلندتر (معمولاً ماژول‌های ۸۰ کیلومتری و بسیاری از ماژول‌های ۴۰ کیلومتری) چون تضعیف کمتری دارد. هر دو سر لینک باید از یک طول‌موج و یک استاندارد استفاده کنند، مثلاً SX با SX و LX با LX.

تضعیف (افت) فیبر در هر کیلومتر چقدر است؟

مقادیر معمول برای فیبر سینگل‌مود OS2 حدود ۰٫۳۵ dB/km در ۱۳۱۰ nm و حدود ۰٫۲۲ dB/km در ۱۵۵۰ nm است؛ سقف استاندارد برای کابل OS2 برابر ۰٫۴ dB/km است. برای مالتی‌مود مقدار معمول حدود ۳٫۰ dB/km در ۸۵۰ nm و ۱٫۰ dB/km در ۱۳۰۰ nm است (سقف استاندارد ۳٫۵ و ۱٫۵). یعنی ۱۰ کیلومتر سینگل‌مود در ۱۳۱۰ nm حدود ۳٫۵ dB و در ۱۵۵۰ nm حدود ۲٫۲ dB افت فقط از خود فیبر دارد.

بودجهٔ توان (link budget) یک لینک فیبر چطور محاسبه می‌شود (با یک مثال)؟

افت کل لینک برابر است با: طول × تضعیف در کیلومتر + تعداد جفت‌کانکتورها × افت هر کدام + تعداد جوش‌ها × افت هر جوش. مثال: لینک ۸ کیلومتری سینگل‌مود در ۱۳۱۰ nm: خود فیبر ۸ × ۰٫۳۵ = ۲٫۸ dB؛ چهار جفت کانکتور با فرض محافظه‌کارانهٔ ۰٫۷۵ dB برای هر جفت (حداکثر مجاز در استانداردهای کابل‌کشی) روی هم ۳٫۰ dB؛ دو جوش فیوژن با مقدار معمول ۰٫۱ dB برای هر جوش روی هم ۰٫۲ dB؛ مجموع ۶٫۰ dB. بودجهٔ ماژول = توان ارسال کمینه منهای حساسیت گیرنده؛ برای ماژولی با توان ارسال کمینهٔ منفی ۹ dBm و حساسیت منفی ۲۰ dBm برابر ۱۱ dB است، پس حاشیهٔ اطمینان ۵ dB می‌ماند که از حداقل معمول ۳ dB بیشتر است.

فیبر bend-insensitive (G.657) چیست و کجا لازم است؟

فیبر G.657 نوعی سینگل‌مود است که در خم‌شدن تنگ نور کمتری از دست می‌دهد و با G.652.D سازگار است. حداقل شعاع خم فیبر معمولی G.652.D حدود ۳۰ mm است، در حالی که G.657.A1 تا ۱۰ mm و G.657.A2 تا ۷٫۵ mm اجازه می‌دهد. برای داخل ساختمان، پچ‌کورد، ODF شلوغ، کف‌خواب و کابل‌کشی در گوشه‌ها انتخاب مناسبی است؛ اما خم تند کابل در اثر کشش یا فشار باز هم آسیب می‌زند و باید رعایت شود.

بُرد نامی ماژول‌های 1000BASE-SX و 1000BASE-LX چقدر است؟

1000BASE-SX در ۸۵۰ nm روی مالتی‌مود کار می‌کند و بُرد استاندارد آن حدود ۲۷۵ متر برای OM1 و ۵۵۰ متر برای OM2 و بهتر است. 1000BASE-LX در ۱۳۱۰ nm روی سینگل‌مود کار می‌کند؛ در استاندارد اولیهٔ IEEE ۵ کیلومتر بود و 1000BASE-LX10 برای ۱۰ کیلومتر تعریف شد، ولی اکثر ماژول‌های LX بازار همان ۱۰ کیلومتر هستند. ماژول‌های ۴۰ و ۸۰ کیلومتر (مثلاً ZX در ۱۵۵۰ nm) استاندارد IEEE نیستند و ساخت سازنده‌اند. این اعداد نامی‌اند و بُرد واقعی به افت کابل و کانکتورها بستگی دارد.

بُرد نامی 10GBASE-SR و 10GBASE-LR چقدر است؟

10GBASE-SR در ۸۵۰ nm روی مالتی‌مود کار می‌کند و بُرد نامی آن حدود ۳۳ متر روی OM1، ۸۲ متر روی OM2، ۳۰۰ متر روی OM3 و ۴۰۰ متر روی OM4 است. 10GBASE-LR در ۱۳۱۰ nm روی سینگل‌مود ۱۰ کیلومتر را پوشش می‌دهد و 10GBASE-ER در ۱۵۵۰ nm تا ۴۰ کیلومتر می‌رسد. این‌ها مقادیر نامی‌اند؛ به همین دلیل برای مسیرهای بالای ۳۰۰ متر یا مسیری که ممکن است در آینده بلندتر شود، ماژول LR روی سینگل‌مود توصیه می‌شود.

تفاوت SFP و SFP+ چیست و آیا به‌جای هم قابل استفاده‌اند؟

SFP و SFP+ از نظر ظاهر و اندازه یکسان‌اند، اما SFP برای سرعت ۱ گیگابیت (و در انواعی تا ۴٫۲۵ گیگابیت) و SFP+ برای ۱۰ گیگابیت است. ماژول SFP+ در پورتی که فقط SFP است کار نمی‌کند، چون پورت ۱۰ گیگابیت را پشتیبانی نمی‌کند. ماژول SFP معمولی داخل پورت SFP+ در بیشتر سوئیچ‌ها با سرعت ۱ گیگابیت کار می‌کند، به شرط این‌که سوئیچ آن پورت را روی ۱ گیگابیت هم پشتیبانی کند؛ پیش از خرید در مشخصات سوئیچ بررسی کنید.

DDM روی ماژول SFP چیست و چه کمکی می‌کند؟

DDM (که DOM هم نامیده می‌شود) به سوئیچ یا مدیا کانورتر اجازه می‌دهد دمای ماژول، ولتاژ تغذیه، جریان بایاس لیزر، توان ارسال و توان دریافتی را بخواند. مهم‌ترین عدد توان دریافتی (Rx) بر حسب dBm است: اگر نزدیک به حساسیت گیرنده (مثلاً منفی ۱۸ تا منفی ۲۰ dBm) باشد، لینک حاشیهٔ کمی دارد و کانکتورها را باید تمیز و بازبینی کرد. با DDM می‌توان بدون دستگاه اندازه‌گیری مشکل را قبل از قطع شدن لینک دید. چند ماژول KDT مانند KG-GLC20SC، KG-GLC80SC، KG-10GLC10SC و KG-GLC20BiDi طبق مشخصات محصول DDM دارند.

آیا دو سر لینک باید ماژول یکسان داشته باشند؟

لازم نیست برند یا مدل یکسان باشد، اما سرعت، طول‌موج و نوع فیبر باید یکی باشد: SX با SX، LX با LX، و ماژول ۱۰ گیگابیتی با ۱۰ گیگابیتی. ترکیب ماژول ۱۰ کیلومتری با ۲۰ کیلومتری در یک لینک کوتاه معمولاً کار می‌کند، به شرط این‌که طول‌موج یکی باشد و توان دریافتی از حد اضافه‌بار گیرنده بیشتر نشود. ماژول SX هرگز با LX لینک نمی‌شود، چون طول‌موج و نوع فیبر متفاوت است. اگر سوئیچ فقط ماژول‌های تأییدشدهٔ سازندهٔ خود را می‌پذیرد، پیش از خرید سازگاری را بپرسید.

چرا ماژول ۴۰ یا ۸۰ کیلومتری روی لینک کوتاه لینک نمی‌شود یا خراب می‌شود؟

ماژول بلندبُرد توان ارسال زیاد دارد (بسته به مدل از حدود منفی ۵ تا مثبت ۵ dBm) و اگر فیبر کوتاه باشد، توان دریافتی از حد اضافه‌بار گیرنده (معمولاً حدود منفی ۳ dBm) بیشتر می‌شود؛ نتیجه لینک ناپایدار یا آسیب طولانی‌مدت به گیرنده است. راه‌حل، نصب تضعیف‌کنندهٔ نوری (attenuator) در یکی از دو سر است، معمولاً ۵ تا ۱۰ dB بر اساس محاسبه. مقدار آن را از توان دریافتی واقعی که DDM نشان می‌دهد انتخاب کنید و حلقه‌کردن فیبر را جای تضعیف‌کننده نگیرید. اگر مسیر کوتاه است، از ابتدا ماژول ۱۰ یا ۲۰ کیلومتری بگیرید.

ماژول BiDi چیست و چرا باید جفت (matched) باشد؟

ماژول BiDi با فناوری WDM ارسال و دریافت را روی یک رشته فیبر انجام می‌دهد و تعداد فیبر موردنیاز را نصف می‌کند. یک سر ماژولی با ارسال ۱۳۱۰ nm و دریافت ۱۵۵۰ nm و سر دیگر ماژولی با ارسال ۱۵۵۰ nm و دریافت ۱۳۱۰ nm نصب می‌شود؛ ماژول‌ها معمولاً با برچسب A/B یا با طول‌موج مشخص شده‌اند. اگر هر دو سر یک نوع باشند لینک نمی‌شود، و ماژول BiDi با ماژول دورشته‌ای معمولی هم سازگار نیست. استاندارد IEEE 1000BASE-BX10 جفت ۱۳۱۰/۱۴۹۰ nm را تعریف می‌کند و جفت ۱۳۱۰/۱۵۵۰ nm هم در بازار رایج است؛ این جفت‌ها با هم قابل‌تعویض نیستند، پس برچسب را بخوانید. KDT ماژول KG-GLC20BiDi (۲۰ کیلومتر، کانکتور LC) را با WDM و DDM عرضه می‌کند؛ در صفحهٔ محصول طول‌موج ۱۵۵۰ nm (سمت B) درج شده و سر دیگر لینک باید ماژول متناظر سمت A باشد.

فیبر دوبل (duplex) و تک‌رشته (simplex) چه فرقی دارند و ارسال/دریافت را چطور وصل کنم؟

لینک دورشته‌ای (duplex) از دو فیبر استفاده می‌کند، یکی برای ارسال و دیگری برای دریافت، و کانکتورهای دو رشته کنار هم قرار می‌گیرند. لینک تک‌رشته (simplex) فقط یک فیبر دارد و برای BiDi به‌کار می‌رود. در لینک دورشته‌ای ارسال (Tx) یک سر باید به دریافت (Rx) سر دیگر برسد؛ پس در کل مسیر باید تعداد فردی «تقاطع» وجود داشته باشد، و اگر لینک نیامد اول جای دو کانکتور را در یک سر عوض کنید (ایراد قطبیت). این یکی از رایج‌ترین دلایل روشن‌نشدن لینک در نصب تازه است.

مدیا کانورتر فیبر چیست و کِی به آن نیاز دارم؟

مدیا کانورتر سیگنال اترنت مسی (RJ45) را به نور تبدیل می‌کند و برعکس؛ یعنی دستگاهی که پورت فیبر ندارد، مثل دوربین یا سوئیچ ساده، را می‌توان از طریق فیبر به شبکه رساند. معمول‌ترین کاربرد یک جفت کانورتر است، یکی در هر سر مسیر، مثلاً برای دوربینی که ۴۰۰ متر از اتاق سرور فاصله دارد و کابل مسی (حداکثر ۱۰۰ متر) نمی‌رسد. سرعت دو طرف باید یکی باشد (۱۰۰ مگابیت یا ۱ گیگابیت) و طول‌موج و نوع فیبر دو کانورتر باید با هم بخواند. اگر سوئیچ خودش پورت SFP دارد، معمولاً ماژول SFP مستقیم در آن ساده‌تر از کانورتر است.

مدیا کانورتر MC-0202H4ST چه مشخصاتی دارد؟

MC-0202H4ST از سری Platinum است و طبق دادهٔ محصول دو پورت SFP گیگابیت، یک پورت RJ45 گیگابیت و یک پورت RJ45 فست اترنت دارد و پهنای باند داخلی آن ۸ Gbps است. بدنهٔ تمام‌فلزی و بدون فن دارد و به‌صورت رک، رومیزی یا روی ریل DIN-Rail نصب می‌شود. ماژول SFP جدا انتخاب می‌شود (مثلاً سینگل‌مود یا BiDi از محصولات KDT)، پس بُرد نهایی را ماژول تعیین می‌کند نه خود دستگاه. برای جزئیات کامل به دیتاشیت صفحهٔ محصول مراجعه کنید.

فیبر برای ۱۰۰ مگابیت (100BASE-FX) و ۱ گیگابیت چه تفاوتی دارد؟

خود کابل فیبر یکی است، ولی ماژول و پورت فرق دارند. 100BASE-FX در ۱۳۱۰ nm روی مالتی‌مود تا ۲ کیلومتر (فول‌دوپلکس) کار می‌کند و 100BASE-LX10 برای سینگل‌مود تا ۱۰ کیلومتر است. پورت ۱۰۰ مگابیتی فیبر با ماژول ۱ گیگابیتی لینک نمی‌شود و برعکس، چون سرعت روی فیبر مذاکره نمی‌شود و باید دو سر دقیقاً یکی باشد. پس پیش از خرید سرعت پورت SFP یا کانورتر را بررسی کنید.

کانکتورهای LC، SC، FC و ST چه تفاوتی دارند؟

LC کوچک است (فرول ۱٫۲۵ mm)، فشاری با گیرهٔ کلیکی، و کانکتور استاندارد ماژول‌های SFP و SFP+ و پچ‌پنل‌های پرتراکم است. SC مربعی و فشاری (push-pull) با فرول ۲٫۵ mm است و در ODF و تجهیزات شبکه رایج است. ST بیونتی (چرخشی) است و در شبکه‌های مالتی‌مود قدیمی دیده می‌شود، و FC رزوه‌ای است و بیشتر در تجهیزات مخابراتی و آزمایشگاهی به‌کار می‌رود. برای تبدیل بین آن‌ها از پچ‌کورد ترکیبی مثل SC به LC استفاده می‌شود، نه اینکه کانکتور را عوض کنید.

پولیش UPC و APC چه فرقی دارند و چرا نباید به هم وصل شوند؟

در UPC سطح انتهای فرول تخت و کمی گرد پولیش شده و تلفات بازگشتی (return loss) معمولاً حدود ۵۰ dB یا بهتر است؛ در APC سطح با زاویهٔ ۸ درجه پولیش می‌شود و تلفات بازگشتی معمولاً ۶۰ dB یا بهتر است. رنگ کانکتور UPC معمولاً آبی و APC سبز است. APC برای شبکه‌های PON، تلویزیون کابلی و سیگنال‌های حساس به بازتاب استفاده می‌شود، و در اترنت معمولی معمولاً UPC کافی است. اتصال UPC به APC باعث افت زیاد و ایجاد خراش روی سطح دو کانکتور می‌شود؛ پس همیشه رنگ و نوشتهٔ کانکتور را قبل از وصل‌کردن ببینید. مثلاً پیگتیل PG-150CMSC از KDT از نوع SC/UPC است.

پچ‌کورد (patch cord) و پیگتیل (pigtail) چه فرقی دارند؟

پچ‌کورد در هر دو سر کانکتور کارخانه‌ای دارد و برای وصل‌کردن پچ‌پنل به تجهیزات (مثلاً ODF به سوئیچ) به‌کار می‌رود. پیگتیل فقط یک سر کانکتور دارد و سر دیگرش فیبر لخت است که با فیوژن به فیبر کابل اصلی جوش داده می‌شود و کانکتور را در ODF می‌سازد. در محصولات KDT پچ‌کوردهای سینگل‌مود PF-SCLC، PF-SCSC و PF-LCLC (روکش زرد PVC) و پیگتیل PG-150CMSC با کانکتور SC/UPC وجود دارند. جوش‌دادن پیگتیل به‌جای نصب کانکتور روی کابل در محل، افت کمتر و کیفیت یکنواخت‌تری می‌دهد.

جوش فیوژن بهتر است یا اتصال مکانیکی (mechanical splice)؟

جوش فیوژن فیبرها را با قوس الکتریکی ذوب و یکی می‌کند و افت معمول آن ۰٫۰۲ تا ۰٫۱ dB و بازتاب تقریباً صفر است؛ برای کارهای دائمی و مسیرهای بلند بهترین گزینه است. اتصال مکانیکی با ژل و شیار V شکل کار می‌کند، دستگاه گران نمی‌خواهد و برای تعمیر سریع یا چند اتصال محدود مناسب است، ولی افت معمول آن ۰٫۲ تا ۰٫۵ dB و ثبات آن کمتر است. حد مجاز استانداردها برای هر اتصال حدود ۰٫۳ dB است، پس در لینک‌های بلند که هر دسی‌بل مهم است فیوژن را انتخاب کنید. برش تمیز (زاویهٔ کمتر از ۱ درجه) در هر دو روش شرط اصلی است.

ODF و جوینت‌باکس (splice closure) برای چیست؟

ODF یک پچ‌پنل نوری است که فیبرهای کابل ورودی را داخل سینی جوش با پیگتیل جوش می‌دهد و و آن‌ها را روی پنل به‌صورت آداپتور (SC یا LC) در اختیار می‌گذارد تا با پچ‌کورد به تجهیزات وصل شوند؛ فیبر لخت را از آسیب حفظ می‌کند و مدیریت و ردیابی را ساده می‌کند. جوینت‌باکس (کلوژر) برای وسط مسیر است: جایی که دو کابل (مثلاً از دو کلاف) بیرون از ساختمان به هم جوش می‌شوند و در یک محفظهٔ آب‌بند (معمولاً IP67 یا IP68) روی دکل، چاهک یا زیرزمین قرار می‌گیرد. در KDT آداپتور دوبل FA-2SC-SC برای پچ‌پنل SC وجود دارد.

چطور کانکتور فیبر را تمیز کنم و چرا مهم است؟

کثیفی سطح کانکتور رایج‌ترین علت افت زیاد، لینک ناپایدار و خطای CRC است، چون ذره‌ای غبار روی هستهٔ ۹ میکرومتری نور را مسدود یا پراکنده می‌کند. ابتدا به‌روش خشک (با کلیک‌کلینر یا دستمال بدون پرز مخصوص فیبر) تمیز کنید؛ اگر کافی نبود، از دستمال آغشته به ایزوپروپیل الکل خالص (۹۹٪) استفاده کنید و بعد سطح را خشک کنید. هرگز با انگشت یا لباس پاک نکنید، پس از تمیز کردن با میکروسکوپ فیبر بازبینی کنید و تا لحظهٔ وصل‌کردن درپوش گردگیر را نگه دارید. قبل از هر تست یا عیب‌یابی این اولین کار است.

لینک فیبر بالا نمی‌آید؛ به چه ترتیبی عیب‌یابی کنم؟

به این ترتیب پیش بروید: ۱) هر دو ماژول و پچ‌کورد را تمیز کنید؛ ۲) مطمئن شوید نوع ماژول‌ها، طول‌موج و سرعت یکسان است و فیبر سینگل‌مود یا مالتی‌مود با ماژول می‌خواند؛ ۳) جای Tx و Rx را در یک سر عوض کنید؛ ۴) با DDM توان دریافتی را بخوانید (عدد نزدیک به منفی ۴۰ dBm یا «no signal» یعنی نور نمی‌رسد؛ عدد بسیار بالا یعنی اضافه‌بار)؛ ۵) اگر ماژول BiDi است، دو سر باید جفت باشند؛ ۶) با پاور متر و منبع نور یا OTDR افت و محل شکستگی را پیدا کنید. برای پیدا کردن خم یا شکست در چند کیلومتر اول، لیزر قرمز (VFL) هم کمک می‌کند.

dB و dBm چه فرقی دارند؟

dB نسبت دو توان را نشان می‌دهد (مثل افت یک لینک) و dBm توان مطلق نسبت به ۱ میلی‌وات است. مقدار ۰ dBm برابر ۱ mW، منفی ۱۰ dBm برابر ۰٫۱ mW و منفی ۲۰ dBm برابر ۰٫۰۱ mW است. هر ۳ dB افت تقریباً نصف‌شدن توان و هر ۱۰ dB افت یک‌دهم‌شدن توان است. پس اگر ارسال منفی ۵ dBm و دریافت منفی ۱۲ dBm باشد، افت لینک ۷ dB است (بدون نیاز به تبدیل).

با پاور متر و منبع نور چطور افت لینک را اندازه بگیرم؟

روش استاندارد (OLTS) این است: منبع نور را با یک پچ‌کورد مرجع مستقیم به پاور متر وصل و عدد را به‌عنوان مرجع (۰ dB) ذخیره کنید؛ سپس منبع را به یک سر لینک و پاور متر را به سر دیگر وصل کنید و افت را بخوانید. مثلاً اگر مرجع منفی ۵٫۰ dBm باشد و با لینک منفی ۹٫۲ dBm بخوانید، افت ۴٫۲ dB است و باید با محاسبهٔ بودجه (طول × تضعیف + کانکتورها + جوش‌ها) مقایسه شود. طول‌موج تست باید همان طول‌موج کاری (۱۳۱۰ یا ۱۵۵۰ nm برای سینگل‌مود، ۸۵۰ nm برای مالتی‌مود) باشد و کانکتورها پیش از تست تمیز شوند.

OTDR چیست و چه چیزی را نشان می‌دهد؟

OTDR یک پالس نوری به فیبر می‌فرستد و نور بازتاب‌شده را بر حسب فاصله رسم می‌کند؛ نتیجه نموداری است که طول کل، تضعیف هر بخش، محل هر جوش و کانکتور و محل شکستگی یا خم تند را نشان می‌دهد. برای پیدا کردن «شکستگی در کیلومتر چندم» از آن استفاده می‌شود و پاور متر چنین چیزی را نمی‌تواند. OTDR در ابتدا و انتهای مسیر ناحیهٔ کور (dead zone) دارد؛ پس معمولاً یک کابل راه‌انداز (launch cable) ۱۰۰ تا ۵۰۰ متری قبل از لینک و یکی بعد از آن قرار می‌دهند. تست در ۱۳۱۰ و ۱۵۵۰ nm خم‌های تند را (که در ۱۵۵۰ افت بیشتری دارند) نشان می‌دهد.

چرا برای فاصله‌های بلند یا بین ساختمان‌ها فیبر بهتر از مس است؟

کابل مسی شبکه (Cat5e، Cat6، Cat6a) حداکثر ۱۰۰ متر را پوشش می‌دهد، اما فیبر از چند صد متر تا ده‌ها کیلومتر می‌رود. فیبر عایق الکتریکی است، بنابراین بین دو ساختمان که ارت آن‌ها اختلاف پتانسیل دارد حلقهٔ زمین (ground loop) ایجاد نمی‌کند، در برابر نویز الکترومغناطیسی و القای صاعقه بی‌اثر است و جریان مسی نمی‌آورد که تجهیزات را بسوزاند. اگر کابل بیرونی دارای المان فلزی (زره یا مفتول تقویتی) باشد، باید در ورودی زمین شود؛ در مناطق صاعقه‌خیز کابل تمام‌دی‌الکتریک انتخاب شود. برق دستگاه (مثلاً دوربین) را هم باید محلی تأمین کرد.

کابل فیبر داخلی، بیرونی و زره‌دار (armoured) چه تفاوتی دارند؟

کابل داخلی معمولاً «tight-buffer» با فیبر ۹۰۰ میکرومتری و روکش LSZH (کم‌دود و بدون هالوژن) است، انعطاف‌پذیر است و برای داخل ساختمان و کف‌خواب مناسب است، اما آب و UV را تحمل نمی‌کند. کابل بیرونی معمولاً لوله‌ای (loose-tube) با ژل یا ماده ضد آب و روکش PE مقاوم در برابر UV است و برای کانال زیرزمینی یا هوایی به‌کار می‌رود. کابل زره‌دار لایهٔ فلزی (نوار یا مفتول فولادی) دارد و در برابر جوندگان، ضربه و دفن مستقیم مقاوم است. کابل بیرونی را نباید مسافت زیادی داخل ساختمان ادامه داد؛ نزدیک ورودی آن را با جوینت‌باکس به کابل داخلی وصل کنید، یا از کابل داخلی/بیرونی ترکیبی استفاده کنید.

شعاع خم و کشش مجاز هنگام کابل‌کشی فیبر چقدر است؟

قاعدهٔ رایج برای کابل: شعاع خم حداقل ۱۰ برابر قطر بیرونی کابل در حالت بی‌کشش و ۲۰ برابر در حین کشیدن است؛ برای خود فیبر G.652.D حدود ۳۰ mm و برای فیبر G.657 حدود ۷٫۵ تا ۱۰ mm (روکش کابل یا پچ‌کورد در عمل شعاع بزرگ‌تری می‌خواهد). حداکثر نیروی کشش را همیشه از برگهٔ داده‌های همان کابل بخوانید (این عدد از نوعی به نوع دیگر بسیار متفاوت است) و هنگام کشیدن از دینامومتر یا کشیدن دستی با ملایمت استفاده کنید. کابل را نپیچانید، روی گوشه‌ها نکشید و با بست تنگ نبندید، چون خم ریز (micro-bend) هم افت ایجاد می‌کند.

ایمنی چشم: آیا نگاه‌کردن به فیبر یا ماژول SFP خطرناک است؟

نور ۸۵۰، ۱۳۱۰ و ۱۵۵۰ nm نامرئی است، پس نمی‌دانید فیبر روشن است یا نه. ماژول‌های SFP و SFP+ معمولاً طبق IEC 60825-1 در رده Class 1 هستند و در شرایط عادی بی‌خطرند، اما تقویت‌کننده‌های نوری و برخی دستگاه‌های تست توان بیشتری دارند و ممکن است در رده‌های بالاتر باشند. هرگز به انتهای فیبر یا پورت ماژول نگاه نکنید و هرگز فیبر روشن را با ذره‌بین یا میکروسکوپ بازبینی نکنید، چون عدسی نور را در چشم متمرکز می‌کند. پیش از بازبینی، لینک را قطع کنید یا از میکروسکوپ‌های دارای فیلتر ایمنی استفاده کنید؛ توان لیزر قرمز VFL معمولاً ۱ تا ۱۰ میلی‌وات است و آن را هم مستقیم در چشم نتابانید.

در یک کابل فیبر چند رشته لازم است و رشته‌ها با چه رنگی مشخص می‌شوند؟

هر لینک دورشته‌ای دو فیبر می‌خواهد (یا یک فیبر برای BiDi)، پس تعداد رشته‌ها را بر اساس لینک‌های فعلی محاسبه کنید و حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد رشتهٔ رزرو بگذارید، چون کابل‌کشی دوباره از هر جوش گران‌تر است. کابل‌های بیرونی معمولاً ۴، ۶، ۸، ۱۲، ۲۴ یا ۴۸ رشته‌اند. رنگ رشته‌ها در استاندارد ۱۲ رنگی به این ترتیب است: آبی، نارنجی، سبز، قهوه‌ای، خاکستری، سفید، قرمز، مشکی، زرد، بنفش، صورتی، آبی‌آسمانی؛ در کابل‌های چندلوله‌ای، خود لوله‌ها هم به همین ترتیب رنگ‌بندی می‌شوند و رشته‌های داخل هر لوله دوباره همین ۱۲ رنگ را تکرار می‌کنند. نقشهٔ رنگ و شمارهٔ رشته‌ها را در ODF ثبت کنید.

آیا می‌توانم پچ‌کورد مالتی‌مود را با ماژول یا کابل سینگل‌مود استفاده کنم؟

به‌طور کلی خیر. هستهٔ سینگل‌مود ۹ میکرومتر و هستهٔ مالتی‌مود ۵۰ یا ۶۲٫۵ میکرومتر است؛ وقتی نور از هستهٔ بزرگ به هستهٔ ۹ میکرومتری می‌رود بخش عمدهٔ نور از دست می‌رود. تنها استثنای استاندارد، ماژول 1000BASE-LX روی فیبر مالتی‌مود است که به پچ‌کورد ویژهٔ mode-conditioning نیاز دارد. حتی بین دو نوع مالتی‌مود، رفتن از ۶۲٫۵ به ۵۰ میکرومتر تا حدود ۱٫۹ dB افت اضافه می‌کند. نوع پچ‌کورد را همیشه با ماژول و کابل هماهنگ کنید: پچ‌کورد زردِ سینگل‌مود برای ماژول‌های LX و LR و فیبر سینگل‌مود.

محصولات فیبر نوری KDT چه چیزهایی شامل می‌شوند و بُرد هر ماژول را از کجا ببینم؟

در دستهٔ تجهیزات زیرساخت فیبری KDT (سری Cuprium) ماژول‌های SFP سینگل‌مود KG-GLC20SC و KG-GLC80SC، ماژول ۱۰ گیگابیتی SFP+ به نام KG-10GLC10SC و ماژول BiDi با نام KG-GLC20BiDi وجود دارد؛ همه طبق مشخصات محصول DDM دارند. پچ‌کوردهای سینگل‌مود PF-LCLC، PF-SCSC و PF-SCLC، پیگتیل PG-150CMSC و آداپتور FA-2SC-SC هم وجود دارند. مدیا کانورتر MC-0202H4ST در سری Platinum قرار دارد. بُرد، طول‌موج و سرعت دقیق هر ماژول در دیتاشیت صفحهٔ همان محصول در سایت آمده است؛ برای انتخاب نهایی با کارشناس KDT مشورت کنید.